มีการค้นพบหลักฐานบนดาวศุกร์-ที่คาดว่ามีสิ่งมีชีวิตบนนั้น

มีการค้นพบหลักฐานบนดาวศุกร์ ที่คาดว่ามีสิ่งมีชีวิตบนนั้น

มีการค้นพบหลักฐานบนดาวศุกร์ เป็นดาวที่อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ เป็นลำดับที่ 2 มีขนาดใกล้เคียงกับโลก จนได้รับฉายาว่าเป็นฝาแฝดของโลก และมีการโคจรที่แตกต่างจากดาวเคราะห์ดวงอื่นที่สุด วงโคจรของดาวดวงอื่นเป้นแบบวงรี แต่ของดาวศุกร์ถือว่าโคจรเกือบเป็นแบบวงกลม มีความเยื้องศูนย์กลางน้อยที่สุด

ในส่วนของวัตถุธรรมชาติ ดาวศุกร์เป็นท้องฟ้าที่สวา่งที่สุดลำดับที่ 3 รองจากดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ ชาวโลกจะมักเรียกดาวศุกร์ว่า ดาวประจำเมือง ดาวประกายพรึก ดาวรุ่ง

ดาวศุกร์นั้นประกอบไปด้วย ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 97% ไนโตรเจน 3.5% ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และ อาร์กอน 0.5% ชั้นเมฆของดาวศุกร์มีความหนาทึบมาก จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ดาวศุกร์นั้นสะท้อนแสงอาทิย์ได้ดี อุณหภูมิ ด้วยเมฆของดาวศุกร์ทำให้เกิดสภาวะเรือนกระจก แถมอุณหภูมิบนดาวศุกร์สูงมาก ประมาณ 400 องศาเซลเซียสเลยทีเดียว

สภาวะเรือนกระจกแบบกู่ไม่กลับทำให้ดาวศุกร์มีชั้นบรรยากาศที่หนาแน่น และเก็บกักความร้อนเอาไว้มหาศาลจนมีสภาวะอุณหภูมิพื้นผิวร้อนพอที่จะหลอมตะกั่วได้ นอกจากนี้ในชั้นบรรยากาศยังเต็มไปด้วยแก๊สของกรดกำมะถัน แต่ก็ยังมีความเป็นไปได้ที่ครั้งหนึ่งดาวศุกร์อาจจะเคยมีมหาสมุทรและมีสภาพอากาศที่เอื้อต่อการดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตมากกว่านี้ ก่อนที่แก๊สเรือนกระจกจะทำให้เกิดสภาวะเรือนกระจกแบบกู่ไม่กลับและกลายเป็นดาวเคราะห์ที่ใกล้เคียงกับขุมนรกอเวจีมากที่สุดในทุกวันนี้

แต่หากเราพิจารณาบนชั้นบรรยากาศที่สูงขึ้นไปแล้ว เราจะพบว่าที่ความสูงราว 50 กม.เหนือพื้นผิวดาวศุกร์นั้นกลับมีสภาพอากาศที่อ่อนโยน มีอุณหภูมิเพียง 30 องศาเซลเซียส และอาจจะมีสภาพที่พอเหมาะกับสิ่งมีชีวิตได้ มีการคาดการณ์กันว่าชั้นเมฆในบรรยากาศของดาวศุกร์อาจจะมีองค์ประกอบทางเคมีเพียงพอที่จะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาที่นำไปสู่การกำเนิดของสิ่งมีชีวิต มีการคาดการณ์กันว่าหากในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์นั้นมีสิ่งมีชีวิตอยู่จริง สิ่งมีชีวิตเหล่านี้อาจจะอาศัยรังสียูวีจากดวงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงาน ซึ่งนี่อาจจะเป็นคำอธิบายหนึ่งถึงตัวดูดกลืนรังสียูวีปริศนาบนชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ที่จนทุกวันนี้เราก็ยังไม่ทราบคำตอบเป็นที่แน่ชัด

มีการค้นพบหลักฐานบนดาวศุกร์ ที่คาดว่ามีสิ่งมีชีวิตบนนั้น

ทีมนักดาราศาสตร์นำโดย Jane Greaves จาก Cardiff University สหราชอาณาจักร เผยถึงการค้นพบโมเลกุลของฟอสฟีน ซึ่งอาจจะบ่งชี้ถึงความเป็นไปได้ ที่อาจจะเกิดขึ้นจากสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Astronomy ที่บันทึกการสังเกตการณ์ฟอสฟีนบนดาวศุกร์ของพวกเขาอย่างละเอียด รวมถึงการตรวจสอบเพื่อพยายามแสดงให้เห็นว่า โมเลกุลนี้อาจเกิดขึ้นตามธรรมชาติและไม่เกี่ยวข้องกับชีววิทยา

 

นักดาราศาสตร์ได้ศึกษาองค์ประกอบของวัตถุใดนั้นจึงทำโดยการศึกษาสเปกตรัมที่วัตถุนั้นปลดปล่อยออกมา หากสามารถสังเกตสเปกตรัมในการดูดกลืนของวัตถุที่อยู่ห่างออกไป ซึ่งมีลักษณะ และรูปแบบช่วงการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่สอดคล้องกับโมเลกุลของสารที่สามารถวัดได้ในห้องทดลองบนโลก จึงเท่ากับสามารถยืนยันได้ว่าโมเลกุลชนิดเดียวกันนี้จะต้องมีอยู่บนดาวดวงที่ทำการศึกษาอยู่ โดยหากพบการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ตรงกับโมเลกุลของฟอสฟีนจากสเปกตรัมที่ได้มาจากชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ จึงเท่ากับเป็นการยืนยันว่าในชั้นบรรยากาศนั้นมีโมเลกุลของฟอสฟีนอยู่

 

ทีมงานนักวิจัยค้นพบสเปกตรัมที่เกิดขึ้นจากโมเลกุลของฟอสฟีนบนชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ขึ้นเป็นครั้งแรกผ่านทางกล้องโทรทรรศน์ James Clerk Maxwell Telescope (JCMT) บนยอดเขาโมนาเคอา ในหมู่เกาะฮาวาย จึงได้ศึกษาซ้ำโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ 45 ตัวของ Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ในทะเลทรายของประเทศชิลี และได้ยืนยันการค้นพบการดูดกลืนในช่วงคลื่นที่ตรงกับโมเลกุลของฟอสฟีน เหนือความร้อนระอุจากพื้นผิวดาวศุกร์ที่อยู่เบื้องล่าง จึงเท่ากับเป็นการยืนยันการมีอยู่ของฟอสฟีนในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์

 

โมเลกุลของก๊าซฟอสฟีน (phosphine) ประกอบด้วยฟอสฟอรัส 1 อะตอม และไฮโดรเจน 3 อะตอมบนโลกของเรา ฟอสฟีนมีส่วนเกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตอย่างจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในลำไส้ของสัตว์ต่าง ๆ เช่น เพนกวิน หรือสภาพแวดล้อมที่มีออกซิเจนอยู่ต่ำมากอย่างหนองน้ำต่าง ๆแน่นอนว่าเราสามารถผลิตก๊าซชนิดนี้ได้ด้วยกระบวนการทางอุตสาหกรรม แต่บนดาวศุกร์ไม่มีโรงงาน แล้วก็ไม่มีเพนกวินอยู่อย่างแน่นอน

แล้วทำไมจึงมีก๊าซนี้อยู่ที่บริเวณ 50 กม. เหนือพื้นผิวของดาวศุกร์ ศาสตราจารย์เจน กรีฟส์ จากมหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ (Cardiff University) สหราชอาณาจักร และเพื่อนร่วมงานอีกหลายคนของเธอกำลังตั้งคำถามนี้

เมื่อพิจารณาจากข้อมูลทุกอย่างที่เรารู้เกี่ยวกับดาวศุกร์และสภาพแวดล้อมที่นั่น ยังไม่มีใครอธิบายการเกิดขึ้นของฟอสฟีนโดยไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งมีชีวิตได้ ยังไม่ต้องพูดถึงปริมาณที่ถูกตรวจพบ นั่นหมายความว่ามีเหตุผลที่จะคิดได้ว่า มันเกิดมาจากสิ่งมีชีวิต

ฟอสฟีน (Phosphine)

ฟอสฟีน (Phosphine) เป็นโมเลกุลที่เป็นสารประกอบระหว่างธาตุฟอสฟอรัสและไฮโดรเจน มีสูตรทางเคมี PH3 คล้ายกับโมเลกุลของแอมโมเนียที่ถูกแทนที่ด้วยฟอสฟอรัส บนโลกนั้นฟอสฟีนมีสถานะเป็นแก๊สที่ไม่มีสี ไวไฟ และเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิตเป็นอย่างมาก

 

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้การค้นพบฟอสฟีนบนดาวดวงอื่นเป็นสิ่งที่น่าสนใจเป็นอย่างมากนั้น เนื่องจากบนโลกนั้นฟอสฟีนมีแหล่งกำเนิดเพียงแค่สองแหล่ง คือ เป็นผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นจากอุตสาหกรรม หรือเกิดขึ้นจากสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปราศจากออกซิเจน ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่าบนโลกนั้นแหล่งกำเนิดหลักของฟอสฟีนเกิดขึ้นจากปฏิกิริยารีดักชันของสารประกอบพวกฟอสเฟต แต่ไม่มีสภาพแวดล้อมใดบนโลกที่สามารถผลิตตัวรีดิวซ์ที่มีความแข็งแรงเพียงพอที่จะทำให้เกิดปฏิกิริยารีดักชันที่ผลิตฟอสฟีนได้อีกเลย นอกไปจากตัวรีดิวซ์ที่พบในสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ ฟอสฟีนยังสามารถทำปฏิกิริยากับสารประกอบอื่นได้ง่าย การที่จะพบฟอสฟีนอยู่ในชั้นบรรยากาศได้จึงจำเป็นที่จะต้องมีแหล่งที่ผลิตฟอสฟีนมาชดเชยอย่างต่อเนื่อง

 

ทีมนักวิจัยที่นำโดย William Bains จาก Massachusetts Institute of Technology (MIT) จึงลองทำการประเมินกลไกตามธรรมชาติที่อาจจะผลิตฟอสฟีนได้บนดาวศุกร์ ตั้งแต่ แสงแดด แร่ธาตุทื่ถูกพัดขึ้นมาจากพื้นผิวเบื้องล่าง ภูเขาไฟระเบิด ฟ้าผ่า ฯลฯ แต่ไม่ว่าจะลองพิจารณาเช่นไร การคำนวณก็พบว่า แหล่งกำเนิดตามธรรมชาติเหล่านี้ไม่สามารถที่จะผลิตแม้กระทั่งปริมาณฟอสฟีนหนึ่งในหมื่นของที่ตรวจพบโดยกล้องโทรทรรศน์ แต่ในทางตรงกันข้าม หากทีมลองพิจารณาถึงแหล่งกำเนิดที่เกิดขึ้นจากสิ่งมีชีวิตแล้ว กลับพบว่าหากสิ่งมีชีวิตทำงานแค่เพียง 10% ของขีดจำกัดสูงสุด ก็จะสามารถผลิตฟอสฟีนเพียงพอที่จะอธิบายปริมาณที่ตรวจพบบนชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์ได้แล้ว

 

การค้นพบก๊าซฟอสฟีนนี้ถือว่าเป็นการค้นพบก้าวเล็ก ๆ ที่ยิ่งใหญ่ เพราะหากเราสามารถรู้ได้ว่าบนดาวศุกร์เคยมีสิ่งมีชีวิตอยู่จริง เราก็จะได้ความรู้ใหม่ ๆ อีกมากมายเพราะดาวศุกร์มีลักษณะคล้ายคลึงกับโลก บางทีอาจไปไกลถึงการป้องกันสภาวะเรือนกระจก